محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
186
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
هستند . من در كتابي در كتابخانهء عضد الدولة خواندم كه بهاى غوال « 1 » سواد هشتاد وشش هزار هزار وهفتصد وهشتاد هزار درم است . . . « 2 » خراج دجله هشت هزار هزار وپانصد هزار درم است . عراق به شصت طسوج بخش شده است : در خورهء حلوان پنج تا هست . در شاذقباذ هشت تا ، برماسيان « 3 » سه تا ، بهقباذ بالا شش تا ، بهقباذ ميانه چهار تا ، اردشير بابكان پنج تا ، شاذ شاپور چهار تا ، شاذ بهمن چهار تا ، استان عال چهار تا ، بهقباذ پائين پنج تا ، شاذ هرمز هفت تا ، نهروان پنج تا دارد . ماليات : بسيار سنگين وبتازگى در نهر وخشكى نهاده شده است . در بصره بازرسى بسيار سخت با اعمال زور هست ، همچنين در بطايح كه كالا را قيمت گذارى مىكنند وبازرسى مىنمايند . قرامطه را بر دروازهء بصره ديواني هست وديلميان را ديواني ديگر ، تا آنجا كه از يك ميش * چهار درم مىگيرند ودر روز جز يك ساعت باز نمىشود . هنگام بازگشت حاجيان ، از بارهاى خوراكى واز شتران عربى باج گيرند . همچنين است نيز در كوفه وبغداد ، كه از كنيسه ( زربفت ) واز بار بزازى صد واز كجاوهء حاجى شصت واز عمارى پنجاه ودر بصره وكوفه صد مىستانند .
--> ( 1 ) چنين است در متن . ( 2 ) بجاى نقطهها در متن چنين آمده است : [ ومن أبواب المال بالسّواد أربعة آلاف الف وثمانية آلاف درهم ] . ( 3 ) استان « به ذيوماسفان » سه زاب ( سه طسوج ) دارد ( خردادبه 8 : 1 ) دخويه در پانوشت آن گويد : مقدسي آن را به صورت « برماسيان » آورده است .